عَنْ أَبِي بَكْرَةَ نُفَيْعِ بْنِ الْحَارِثِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ:
قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ: أَلَا أُنَبِّئُكُمْ بِأَكْبَرِ الْكَبَائِرِ؟ قَالُوا: بَلَى يَا رَسُولَ اللهِ. قَالَ: الإِشْرَاكُ بِاللهِ، وَعُقُوقُ الْوَالِدَيْنِ.
📚 Riwayat al-Bukhari (no. 2654), Muslim (no. 87)
Maksud Hadis:
Daripada Abi Bakrah Nufai’ bin Al-Harith R.A. katanya : Rasulullah ﷺ bersabda: Mahukah kalian aku beritahu tentang dosa besar yang paling besar?” Para sahabat menjawab: “Sudah tentu, wahai Rasulullah.” Baginda bersabda :Syirik kepada Allah dan derhaka kepada ibu bapa.
Kupasan Hadis:
Hadis ini menjelaskan betapa beratnya dosa derhaka kepada ibu bapa, sehingga diletakkan sebaris dengan syirik kepada Allah, iaitu dosa yang tidak akan diampunkan jika tidak bertaubat sebelum mati.
Rasulullah ﷺ membuka perbualan dengan soalan retorik untuk menarik perhatian para sahabat kepada dosa yang sangat serius. Syirik sememangnya dosa terbesar, namun kedudukan derhaka kepada ibu bapa selepas syirik menunjukkan betapa pentingnya berbakti kepada mereka.
Apa Itu Derhaka kepada Ibu Bapa?
Derhaka bukan hanya bermaksud memukul atau mencaci, tetapi juga termasuk:
- Meninggikan suara kepada ibu bapa.
- Mengabaikan kebajikan mereka, terutama semasa tua.
- Tidak mengendahkan permintaan mereka yang munasabah.
- Melawan atau menunjukkan muka masam.
- Meminggirkan mereka secara emosi dan fizikal.
Dalam al-Quran, Allah berfirman:
“وَلَا تَقُلْ لَهُمَا أُفٍّ وَلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُلْ لَهُمَا قَوْلًا كَرِيمًا
“Dan janganlah engkau berkata kepada kedua-duanya (ibu bapa) perkataan ‘ah’, dan janganlah engkau membentak mereka, dan ucapkanlah kepada mereka perkataan yang mulia.”
📖 (Surah al-Isra’: 23)
Mengapa Derhaka kepada Ibu Bapa Berat?
- Mereka berjasa besar dalam kehidupan anak.
Ibu bapa, terutama ibu, telah mengandung, melahirkan, menyusu, mendidik dan membesarkan kita tanpa mengharapkan balasan yang setimpal.
2.Reda Allah bergantung kepada reda ibu bapa.
Nabi Muhammad ﷺ bersabda:
“Keredaan Allah terletak pada keredaan ibu bapa, dan kemurkaan Allah juga terletak pada kemurkaan ibu bapa.”
📚 (Riwayat al-Tirmizi, hasan sahih)
Pengajaran Daripada Hadis Ini:
✅ Derhaka kepada ibu bapa adalah antara dosa besar yang paling utama.
✅ Ia diletakkan sebaris dengan dosa syirik, menggambarkan betapa beratnya kesalahan ini.
✅ Wajib menjauhi sebarang bentuk penderhakaan, termasuk mengabaikan, membentak atau menyakiti hati mereka walau sedikit.
Penutup:
Masyarakat hari ini sering lalai dalam menjaga adab terhadap ibu bapa. Hadis ini mengingatkan kita bahawa ibu bapa adalah pintu syurga – atau pintu ke neraka jika kita menderhakai mereka.
Berbaktilah selagi mereka masih hidup, dan doakan mereka jika telah tiada. Derhaka kepada ibu bapa bukan sekadar salah moral, tetapi dosa besar yang
